Tjalling Heeringa
- Manager & zakelijke krediet specialist
Bijgewerkt: 16 december, 2025
De financiering van het midden- en kleinbedrijf (mkb) speelt een centrale rol in de Nederlandse economie. Toch ontbrak het lange tijd aan één goed overzicht van hoe mkb-financiering er in de praktijk uitziet. Met de ‘Uitvraag mkb-financiering’ heeft De Nederlandsche Bank (DNB) een eerste stap gezet om dit inzicht te verbeteren.
In dit artikel staan vooral de cijfers centraal. Hoe groot is de mkb-financieringsmarkt? Welke rol spelen banken en niet-bancaire financiers? Welke financieringsvormen worden het meest gebruikt? En hoe zijn volumes en aantallen verdeeld?
De uitvraag mkb-financiering is een eenmalige pilot waarin DNB, samen met verschillende publieke en private partijen, gegevens heeft verzameld over mkb-financiering in Nederland. Zowel bancaire als niet-bancaire financiers hebben hieraan deelgenomen. In totaal leverden 38 instellingen gegevens aan, waaronder banken, bankdochters en overige financiers.
De uitvraag richt zich op zowel uitstaande financiering als nieuw verstrekte financiering en bevat gegevens over onder meer de omvang, financieringsvorm, sector en type mkb-onderneming. De cijfers hebben betrekking op het derde en vierde kwartaal van 2024.
Uit de cijfers blijkt dat de totale uitstaande mkb-financiering eind 2024 uitkomt op ruim 122 miljard euro. Het grootste deel hiervan is verstrekt door banken. Zij zijn goed voor meer dan 110 miljard euro, terwijl niet-bancaire financiers samen ongeveer 11 miljard euro voor hun rekening nemen.
Daarmee blijft het beeld helder: banken vormen nog altijd de belangrijkste financieringsbron voor het mkb. Dat geldt niet alleen voor de uitstaande financiering, maar ook voor de nieuwe financiering die in de loop van het jaar wordt verstrekt.
Hoewel banken dominant zijn in het totaalbeeld, laten de cijfers ook zien dat niet-bancaire financiers een duidelijke en specifieke rol vervullen binnen de mkb-financieringsmarkt.
Met name bij kleinere financieringen zijn zij relatief belangrijk. Bij financieringen tot 25.000 euro komt een aanzienlijk deel van de uitstaande bedragen voor rekening van niet-bancaire partijen. Naarmate het financieringsbedrag hoger wordt, neemt het aandeel van banken snel toe.
Ook is er een verschil zichtbaar tussen eenmanszaken en overige mkb-bedrijven. Bij eenmanszaken is het relatieve aandeel van niet-bancaire financiers groter dan bij andere mkb-ondernemingen. Dit wijst op een markt waarin verschillende typen financiers elkaar aanvullen, afhankelijk van de omvang en aard van de financieringsbehoefte.
De uitvraag maakt onderscheid tussen verschillende vormen van mkb-financiering. Veruit het grootste deel van het totale volume bestaat uit reguliere kredietverlening. Deze vorm is goed voor het merendeel van de uitstaande mkb-financiering.
Daarnaast spelen andere financieringsvormen een rol, waaronder:
Niet-bancaire financiers zijn vooral actief in deze alternatieve financieringsvormen, terwijl banken zich met name richten op reguliere kredieten. Banken bieden overigens ook leasing en factoring aan, maar doen dit meestal via gespecialiseerde dochterondernemingen. Deze verdeling onderstreept dat de mkb-financieringsmarkt in de afgelopen jaren diverser is geworden, met meerdere vormen die naast elkaar bestaan.
Een opvallend inzicht is het verschil tussen aantallen contracten en totale financieringsvolumes. Ongeveer 50% van alle mkb-financieringscontracten heeft een uitstaande waarde van minder dan 25.000 euro. Tegelijkertijd is bijna de helft van het totale uitstaande bedrag geconcentreerd in financieringen van meer dan 1 miljoen euro. Dit betekent dat een relatief klein aantal grote financieringen verantwoordelijk is voor een groot deel van het totale volume, terwijl het mkb in aantallen juist veel kleinere financieringen kent.
De gemiddelde omvang van een mkb-financieringscontract komt uit op ongeveer 177.000 euro, maar dit gemiddelde verschilt sterk, bij eenmanszaken ligt dit bedrag aanzienlijk lager en bij overige mkb-ondernemingen juist hoger.
In het vierde kwartaal van 2024 is er bijna 7,5 miljard euro aan nieuwe mkb-financiering verstrekt, verdeeld over ongeveer 35.000 contracten. Banken waren verantwoordelijk voor het grootste deel van deze nieuwe financiering, met een aandeel van bijna 80%. Niet-bancaire financiers namen circa 20% voor hun rekening. Net als bij de uitstaande financiering geldt dat het aandeel van niet-bancaire financiers vooral zichtbaar is bij kleinere bedragen.
Opvallend is dat de nieuwe verstrekkingen en aflossingen in dit kwartaal elkaar grotendeels in evenwicht hielden. Hierdoor bleef de totale uitstaande mkb-financiering nagenoeg stabiel.
De resultaten van de DNB-uitvraag schetsen een stabiel maar gelaagd beeld van de mkb-financieringsmarkt. Banken vormen de ruggengraat van de financiering, vooral bij grotere bedragen en in kapitaalintensieve sectoren. Tegelijkertijd vervullen niet-bancaire financiers een duidelijke aanvullende rol, met name bij kleinere financieringen en alternatieve vormen.
Daarnaast maken de cijfers inzichtelijk dat het mkb geen homogene groep is. Verschillen in omvang, sector en rechtsvorm leiden tot uiteenlopende financieringspatronen. Juist door deze diversiteit naast elkaar te zetten, ontstaat een realistischer beeld van hoe mkb-financiering in de praktijk functioneert.
De DNB-uitvraag laat zien dat mkb-financiering wordt verstrekt door zowel banken als niet-bancaire financiers, ieder met een eigen focus en rol in de markt. In de praktijk betekent dit dat ondernemers kunnen kiezen uit een groot en divers aanbod van geldverstrekkers. Naast banken zijn inmiddels meer dan honderd niet-bancaire financiers actief.
Dat brede aanbod vergroot de mogelijkheden, maar maakt het vinden van de juiste financiering ook complexer. Niet iedere financier past bij elke onderneming of financieringsbehoefte. De cijfers onderstrepen daarom dat het vergelijken van financieringsopties steeds belangrijker wordt om een oplossing te vinden die aansluit bij de specifieke situatie van de ondernemer.
Informatie gecontroleerd door specialist
De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Tjalling Heeringa. Hij is specialist op het gebied van zakelijke leningen en Lease.
Vragen over zakelijk geld lenen? Neem contact op met onze experts
088 – 777 2324 of gebruik het ons contactformulier
Tjalling Heeringa
- Manager & zakelijke krediet specialist
Offerte aanvragen